Суроо: Сүннөт менен парздын же парз менен сүннөттүн ортосунда сүйлөшүү, салам алуу же берүү, дуба кылуу, тасбих тартуу, Куран окуу бидат болобу? Багымдаттын сүннөтүн үйүндө окуп келген киши мечитте тасбихин алып, келиме-и таухид же салават-ы шарифа окуса же сүйлөшсө эмне болот?

ЖООП: Маракыл-фалахтын Тахтави хашиясынын (түшүндүрмөсүнүн) котормосу болгон Нимат-и Ислам китебинин "Нафил намаздар” бөлүмүндө мындай деп жазылган:

"Парз менен сүннөттүн же сүннөт менен парздын ортосунда сүйлөшүү сүннөттү жокко чыгарбайт. Бирок, сүннөттүн сообун азайтат. Эң туура пикирде болсо сүннөттү кайра окуу керек. Ар кандай дуба дагы сүйлөшкөн сыяктуу.”

Ушул эле маалымат Дурр-ул-мухтарда да бар: "Эң туура сөз - сүннөт кабыл болбойт, мурунку сүннөттү кайра окуу керек”. Бул сүйлөм "Дурр-ул-мухтар”дын арапча түп нускасынын 457-бетинде, кээ бир басылмаларында 711-бетинде бар. Түркчө котормосунун 3-томунун 40-41-беттеринде бар.

Ибни Абидин хазреттери Дурр-ул-мухтарда жазылган маалыматты түшүндүрүп жатып, ар кандай окуулар да бул өкүмгө жатаарын билдирген.

Демек, сүннөт менен парздын ортосунда дуба, сүрө же үч Ихлас окубоо керек. Өзгөчө муну адат кылып алуу бидат. Ибадаттарга кошумча киргизүү динди өзгөртүү болуп саналат. Хадиси шарифте: "Ибадаттарды биз сыяктуу кылбагандар бизден эмес”, - деп айтылган. Пайгамбарыбыз алейхиссалам кандай ибадат кылган болсо, мазхабыбыз муну кандай билдирген болсо ошол тартипте ибадат кылынат. "Муну да кылалы, тигини да кошолу” деш - динде реформа болот. Бул эч качан жаиз эмес. Сүннөт менен парздын ортосунда бир нерсе окуу сүннөттүн сообуна кедергисин тийгизе тургандыгы Бахр-ур-раикта да жазылган.

Багымдаттын сүннөтүн үйүндө окуп келген киши мечитке келгенде сүйлөбөйт, үн чыгарып эч нерсе окубайт. Эриндерин кыймылдатпай ичинен келиме-и таухид окуса болот же тафаккур кылат. Эгер каза намазы бар болсо каза намазын окуйт. Курани карим окулуп жаткан болсо угат.

Мечитте сүннөттү окуп, парзды күтүп жатканда сырттан келген адамдын саламын алуу да сүннөт менен парздын ортосунда бир нерсе окуу жана сүйлөшүү сыяктуу сүннөттүн сообун жок кылат.

Жыйынтык:

Ибадаттарды билдирилгендей кылуу керек. Казына - билдирилгендей кылууда жашыруун. Аз же көп кылуу, казынага жете албоо – куру калуу дегендик. Анын үстүнө буйрукту өзгөртүүбүз казынадан куру калуубузга себеп болгондой эле, бидат иш кылуубузга же күфүргө түшүүбүзгө да себеп болушу мүмкүн. Максат буйрукка баш ийүү жана казынага жетүү болгондуктан, ибадаттарды билдирилгендей кылуу керек.

Мазхаб имамдарыбыздын жана Имам Раббани хазреттери сыяктуу ахли сүннөт аалымдарынын жолунда болбогон, аларды сүйүп, аларда фани (жок) болбогон адам илим жагынан билсе дагы, ибадаттарды билдирилгендей кыла албайт.

Суроо: Сүннөт менен парздын ортосунда суроо берген адамга калем менен жазып берүү сүйлөшүүнүн ордуна өтөбү?

ЖООП: Ооба. Эч нерсе менен алек болбоо керек.