Хазрети Али бин Аби Талиб айтты:
"Нематтардын эң улуулары алтоо болуп, булар: 1- Ислам дини, 2- Курани
карим, 3- Мухаммед алейхиссалам, 4- Афият (ден соолук, тынчтык), 5- Айыптардын
жашырылышы, 6- Дүнүйө иштеринде адамдарга муктаж болбоо.”
Яхйа бин Муаз (радыяллаху анх)
айтты: "Илим амалдын далили, (Илимсиз амал болбойт.) Түшүнүү илимдин
идиши. Акыл жакшылыкка жеткирет. Напсинин каалоосу жана тилеги күнөөлөрдүн
унаасы. Мал өзүн чоң көргөндөрдүн кийими. Дүнүйө акыреттин базары.” Расул-и
акрам (алейхиссалам) айтты: "Дүнүйөдө халалдан тапкан кишини Аллаху таала
эсепке тартат. Дүнүйөдө харамдан тапкан кишини болсо азапка салат.”
Айтылды: "Бул алты нерсе
бүткүл дүнүйөгө тете: 1- Даамдуу тамак, 2- Эне-атасына тил алчаак болгон салих
бала, 3- Аллаху таалага жана күйөөсүнө баш ийген салиха бир аял, 4- Бекем жана
өзгөрүлбөгөн сөз, 5- Жетик акыл, 6- Ден соолугу бекем дене.”
Олуялардан бири айтты:
"Аллаху тааладан коркпогон киши тилинин мүдүрүлүшүнөн кутула албайт. Бир
күнү Аллаху тааланын алдында эсеп берүүдөн коркпогон харамга жана шектүүлөргө
түшүүдөн кутула албайт. (Харамдар эки бөлүктөн турат: Биринчиси; негизи харам
болгондор. Тарп жана кан сыяктуу. Булардан болгону зарыл учурда ачкалыктан өлө
турган абалда болгон адам өлбөй тургандай жей алат, экинчиси; негизи, өзү халал
болуп, башка бирөөнүн мүлкү болгондуктан харам болгондор. Таза суу жана буудай
сыяктуу. Булар кишинин мүлкү болмоюнча андан жеши жана ичиши харам.
Шектүүлөрдүн үч даражасы бар: 1- Харамдыгы анык, бирок, халал болуусунда шек
бар. Мында харамдын өкүмү бар. 2- Халал экени анык, бирок, харамдыгы шектүү
болгондор. Бул бөлүктөгү шектүү нерсени таштоо вараъдан. 3- Харам жана халал
болушу мүмкүн болгон нерселер. Буларды да ташташ керек. Амалын бузуучу
нерселерден сактабаган адам риядан кутула албайт. Жүрөгүн бузуучу нерселерден
сакталышы маселесинде Аллаху тааладан жардам сурабаган киши көралбастыктан
кутула албайт. Илим жана амал жагынан өзүнөн жогору болгонду карабаган адам
ужбдан кутула албайт. Кылган салих амалынан улам напсин мактаган жана
даңазалаган адам шүгүрдү унутат, амалы текке кетет. (Расул-и акрам айтты:
"Ужб жетимиш жылдын амалын текке кетирет.”)
Хасан-и Басри айтты:
"Жүрөктүн бузулушу алты нерседен улам болот: 1- Аллаху тааланын рахматын
үмүт кылып, тообо кылууну таштоо, 2- Илими менен амал кылбоо, 3- Амалында ихлас
ээси болбоо, 4- Аллаху тааланын ихсан кылган ырыскысын жеп, шүгүр кылбоо,
5-Аллаху тааланын бөлүштүрүүсүнө ыраазы болбоо, 6- Өлгөндөрдү кабырларына
көмүп, алардан сабак албоо.” (Расул-и акрам (алейхиссалам) айтты: "Кабыр -
акырет конуштарынын биринчиси. Андан кутулганга андан кийинкиси жеңил жана
оңой, андан кутулбаганга андан кийинкиси андан да татаал жана кыйын.”)
Дагы Хасан-и Басри айтты: "Ким дүнүйөнү кааласа жана
аны акыреттен артык көрсө Аллаху таала аны алты нерсе менен жазалайт. Булардын
үчөө дүнүйөгө, үчөө акыретке тиешелүү. Дүнүйөгө тиешелүү болгон үч жаза: 1-
Соңу келбеген амал ээси болуу, 2- Канаат ээси болбоо, 3- Ибадаттын даамын жана
ырахатын сезбөө. Акыреттеги үч жаза: 1- Кыямат күнүнүн коркунучтары, 2- Катуу
эсеп, 3-Узакка созулган кайгы.”