Суроо: Хадиси шарифте: "Периштелер адамдардын амал дептерлерин алып баратканда, башында жана аягында жакшы иш жазылган болсо, күн ортосунда жасалгандарды ага багышташат”, - деп айтылат. Же тескерисинче болсо, башкача айтканда, башы жана аягы жаман амал болуп да, ортосу жакшы амал болсо эмне болот? Башы жана аягы жаман болгону үчүн жакшы амалдар дагы жок болобу?

ЖООП: Жок. Күнөөлөр бир шылтоо менен кечирилсе дагы, жакшы амалдар текке кетпейт, жок болбойт. Ортодо жасалган жакшы амалдар көп болсо, дагы деле ошол күнү жакшы амал кылды деп жазылат. Ар дайым момундун пайдасына иш кылынат. Күнөөлөр бирге бир жазылса, жакшы амалдар бирге он жана атүгүл андан да көбүрөөк жазылат. Момун, бир нече күнөө кылат, оң жактагы амир (башчы) болгон периште сол жактагыга күнөөлөрдү жаздырбай турат, "Бир аз күтө тур, балким бир жакшылык кылып калар”, - дейт. Пенде кандайдыр бир жакшылык кылганда, "Эми жазалы”, - дейт. Бир жакшылыкка он сооп берилет, ал киши үч күнөө кылган болсо, андан үчөө чыгарылып салынат, калган жети сооп жазылат. Бир хадиси шариф:

"Оң жактагы периште, сол жактагы периштенин амири. Пенде кандайдыр бир жакшылык кылганда, он сооп жазат. Жамандык кылганда, оң жактагы периште, сол жактагы периштеге: "Күтө тур!” – дейт. Ал дагы, алты саат күтөт. Эгер пенде истигфар кылса, эч нерсе жазбайт. Истигфар кылбаса, бир эле күнөө жазат.” [Таберани]

Харамдарга баш ийүү дегени эмне?

Суроо: Саадат-и Абадиййа китебинде: "Эркек же аялдын ар бир сөзүндө, ар бир ишинде Аллаху тааланын буйруктарына, башкача айтканда, парздарга жана тыюу салгандарына [харамдарга] баш ийүүсү керек”, -деп айтылууда. Парздарга баш ийүү сөзсүз шарт, бирок эмне үчүн тыюу салынган нерселерге, харамдарга баш ийүү керек? Харамга баш ийгенде харам иш кылынган болуп эсептелбейби?

ЖООП: Баш ийүү – бул иштин талабын аткаруу, берилген буйрукка жана тыюуга моюн сунуу дегенди билдирет. Парздарга баш ийүү – динибиз билдиргендей, ошол парздарды аткаруу. Харамдарга баш ийүү болсо – динибиз билдиргендей, ошол харамдардан сактануу дегендик. Тыюу салынган буйрукка баш ийгенде, андан сактануу керек.

Карылардын күнөөсү

Суроо: Жаштардын ибадаты көбүрөөк кабыл болобу же карылардын ибадатыбы? Күнөө кылуулары дагы айырмаланабы?

ЖООП: Имам Раббани хазреттери айтат:

Жаштык курагы – напсинин кайнаган, кумарлардын ойногон, адам жана жин шайтандарынын кол салган убагы. Ушундай учурда аткарылган аз гана ибадатка өтө көп сооп берилет. Карылардыкы андай эмес.

Бир нече хадиси шарифтердин мааниси:

"Аллахга тообо кылган жаштан өткөн баалуу эч ким жок. Күнөө кылууну уланткан карылардан да өткөн жек көрүндү эч ким жок.” [Рамуз]

"Эң жакшы жаш – кары кишидей өлүмдү ойлогон, жаштык кумарларына алдырбай, гафлеттен алыс болгон жаш. Эң жаман кары да – гафлет жана напсиге баш ийүүдө жаштарга окшошкусу келген кары.” [Таберани]

"Жоомарт жана көркөм мүнөздүү жаш, Аллахтын алдында дайыма ибадат кылган сараң жана жаман мүнөздүү карыдан үстөмүрөөк.” [Дейлеми]