Суроо: Ибадаттарды дүнүйөлүк пайдасы бар болгону үчүн кылуу, мисалы, дененин ден соолугу үчүн орозо кармоо жаизби?

ЖООП: Ислам дининин буйруктарында жана тыюуларында пенделердин дүнүйөсү жана акырети үчүн көптөгөн пайдалар болуу менен бирге, ибадат кылып жатканда Аллаху тааланын буйругу жана кулчулук милдети экенин ниет кылуу, ойлонуу керек. Мындай ойлонбостон жасалган иш ибадат болбойт. Дин менен эч кандай тиешеси жок жөнөкөй бир иш болуп калат. Мисалы, намаз окуган киши Аллаху тааланын буйругун аткарууну жана кулчулук милдетин орундоону ниет кылбастан, намазды бир гимнастика, дене тарбия деп ойлоп окуса, анын намазы сахих болбойт. Ибадат кылган болбойт, бир гана спорт менен алектенген болот.

Ниет ушунчалык маанилүү болгондуктан, динибиз буюрган бир нерсе дүнүйө пайдасы үчүн жасалганда сахих жана макул (кабыл) болбойт. Ал дүнүйө иши деп саналат. Ал эми кандайдыр бир дүнүйө иши акырет пайдасы үчүн жасалганда, ибадат абалына келет. Момун киши аялына берген бир үзүм тамагы менен да сооп табат. Бул абалды эске алып, оюндагысын тазарткан жана ниетин оңдогон киши жеп-ичүүдө жана ар түрдүү дүнүйө иштеринде акырет пайдасын көздөп, сооп табуу мүмкүнчүлүгүн колдон чыгарбайт. Эгер адамдар бүткүл иштеринде, атүгүл, ибадаттарында да дүнүйө пайдасын, материалдык киреше издөөгө көндүрүлсө, анда пайдакечтик, эгоисттик (өзүмчүлдүк) пайда болот. Ал эми Ислам дини напсилерди мындай жаман каалоолорун басууну, пайдаларыбыздан кечүүнү (курмандык кылууну), адеп-ахлактын жана рухтун тазарышын, бийиктешин каалайт.

Ислам динине баш ийүүнүн, ибадат кылуунун дүнүйө пайдаларынын үстүнө курулбай турганы акыл ээлери үчүн абдан айкын болгон бир чындык. Мындай экенин төмөнкү аяти кариманын маанилери да көрсөтүп турат:

"Акыретти табуу үчүн аракет кылгандардын пайдаларын арттырабыз. Дүнүйө пайдасы үчүн аракет кылгандарга болсо андан беребиз. Бирок, акыретте алардын колуна эч нерсе тийбейт.” [Шура, 20]

"Пайдалары жана лаззаттары бат өтүүчү, түгөнүүчү дүнүйөнү каалагандардан каалаганыбызга, каалаган нерсебизди беребиз. Акырет пайдалары үчүн аракет кылган момундардын сыйлыктары болсо абдан мол.” [Исра ,18-19]

"Дүнүйөдө жашоону жана көңүл ачууну каалагандардын эмгектеринин акысын толугу менен беребиз. Буларга акыретте бир гана жаханнам оту берилет. Кылган мээнеттери акыретте текке кетет. Жалгыз гана дүнүйө үчүн кылган иштерине акыретте эч кандай кайтарым болбойт.” [Худ, 15-16]

Сооп алуу үчүн ниеттин таза болушу шарт. Амал кылуу мүмкүн болбой калса да, таза ниет өзү эле бир кайырлуу иш (сооп) болуп саналат. Атүгүл, бир хадиси шарифте да: "Момундун ниети амалынан жакшыраак”, — деп айтылат. (Табарани, Хатиб-и Багдади, Зия ал-Макдиси)