Маалымат изде:
 Динибиз
 Башка диндер
 Курани карим
 Пайгамбарыбыз
 Сахабалар
 Пайгамбарлар, аалымдар
 Олуялар
 Мазхабдар
 Сүннөт-бидат
 Гусул-даарат-хайз
 Намаз
 Зекет
 Орозо
 Ажылык
 Курмандык
 Алышуу-беришүү
 Халал-Харам
 Адеп-ахлак
 Нике жана үй-бүлө
 Аалымдардын сукбаттары
 Ибреттүү окуялар
 Дубалар
 Ыйык түндөр
 Башкаруучулук
 Кошумча темалар
 

Кагаз акча менен зекет

Суроо: "Акча – бул акча. Эмне үчүн кагаз акча менен зекет берилбейт?” деп айтылып жүрөт. Диндин бул маселедеги өкүмү кандай?

ЖООП: Азыр баары дин жөнүндө кеп кылып, ар ким өз акылына салып сүйлөшөт. Эмнеге мындай болбошу керек, менимче сонун болот дешет. Аллах эмнени буюрууда, Пайгамбарыбыз эмне дейт, диний китептерибизде эмне деп жазылган дешпейт. Эгер акыл критерий болгондо акылдын санына барабар дин болмок. Ошондуктан, динде накыл негиз.

Зекет катары бериле турган мал-мүлктөрдүн ордуна алардын бааларын да берүү жаиз. Баа (номинал) деп айтылганда алтын менен күмүш түшүнүлөт. Башка мал-мүлктөр [чек, вексель же акчалар] түшүнүлбөйт. Анткени, нерселердин баасы алтын жана күмүш менен түшүнүлөт. (Кешфи румуз-и гурар)

Фулус [жез] тыйындардын баасы нисабга жеткенде зекет катары бул фулустун баасынын кырктан бирин күмүш менен берүү керек. (Мифтах-ус-саада)

Жез акчанын зекетин бир эле түрдөгү жез акчадан берүүгө болбойт, күмүш катары берүү керек. Имам Абу Юсуфхазреттери: "Жер ээлеринен ушур жана зекет катары алтын жана күмүштүн ордуна башка айлануудагы болгон акча [кагаз акча] алуу харам болот. Булар баары кабыл алган мөөр басылган акча болгону менен алар алтын эмес, жез тыйын”, - деди. (Радд-ул-мухтар)

Алтын же күмүш болбогон жүгүртүүдөгү акча менен зекет берилбейт. Зекет же алтындан же күмүштөн же соода мал-мүлкүнөн (товарынан) берилет. Имам Насафи хазреттери: "Бай адам тамак сатып алып кедейге жедирсе зекет берген болбойт”, - дейт. (Захира)

Зекет катары алтын жана күмүштүн ордуна булардын баасына барабар уруз [соода мал-мүлкү] берүү сахих. Кийим сатуучу же соода кылган кийиминен же анын баасына барабар алтын, күмүш берет. (Тахтави)

Беш төөсү бар адам бир кой берет. 24кө чейин төрт кой берилет. 25тен 35ке чейинки төө үчүн эки жаштагы бир ургаачы төө баласы берилет. 36дан 45ке чейин төөнүн үч жашар ургаачысы төө баласы берилет. 46дан 60ка чейин жүккө жарай турган төрт жашар ургаачы төө берилет. Мындан көбүрөөгү үчүн болсо белгилүү сандарда ургаачы төө берилет. Зекет катары эркек төө берилбейт. Эркек төөлөрдүн зекети дагы ургаачы төө катары берилет. Эгер ургаачы төө жок болсо баасына барабар алтын же күмүш берилет. Башка мал-мүлк берилбейт. (Хиндиййа)

Эмне үчүн ургаачы төө берилиши керек экенин биле албайбыз. Төө минилет, эти желет, жүк ташылат. Ургаачы төөнүн эркек төөдөн айырмасы бар, сүт берет, тууйт. Ал эми ургаачы төө эркек төөсүз тууй албайт. Ошого карабастан динибиз эркек төөнү зекет катары берүүнү жаиз деп эсептебейт. Бакалея иштеткен адам дүкөнүндө саткан товарларынан зекет бере алат, бирок, конфекция (кийим-кече) товарынан зекет бере албайт.

Конфекциячы (кийим сатуучу) да күрмө, костюм, шым сыяктуу саткан товарларынан зекет бере алат, бирок, күрүч, май сыяктуу дүкөнчү саткан товарлардан зекет бере албайт. Фармацевт саткан дары-дармектерин гана зекет катары бере алат же алтын менен бере алат. Кийим-кече же азык-түлүк бере албайт. Килем сатуучу же эмерек жасоочу өзү соода кылган жана саткан товарларын гана зекет катары бере алат. Оюнчук саткан адам эмерек бере албайт, эмерекчи оюнчук бере албайт. Кээ бирөөлөр: "Кедейге эмне берсең алат. Берсең эле болду, кедей ыраазы болот”, - дешет. Ооба, кедей ыраазы болот. Бирок, эң негизгиси кедейдин ыраазылыгы эмес, Аллаху тааланын ыраазылыгы. Кумарда да, пайызда да, зынаада тараптардын ыраазылыгы бар. Бирок, Аллахтын ыраазылыгы жок. Эң маанилүүсү – Аллахтын буйругу.


 
    
Диний маалымат изде:
Имсак  
Күн  
Бешим  
Асыр  
Шам  
Куптан  


Имсак убактысы: Бул төрт мазхабда тең (шарий түндүн) акыры болуп эсептелет. Б.а. (Фажр-и садык) деп аталган асмандагы агаруунун чыгыштагы уфк-и захирий (көрүнгөн горизонт) сызыгынын бир чекитте көрүлүүсү. Орозо ушул убакытта башталат. Фажри садык убактысынын бийиктиги төрт мазхабда да 19 градус.
free counters
Сайтыбыздагы маалыматтар бардык адамдардын пайдалануулары үчүн даярдалган.
Түп нускасын өзгөртпөө шарты менен уруксат албастан эле маалыматтардан пайдаланууга болот.
Баштапкы бет катары   |    Сактап кой   |    Биз менен байланыш   |    RSS   |   Paylaş Бөлүш