Маалымат изде:
Ислам дининин булактары (Адиллаи шарийа)
Фикх илими негизги төрт бөлүмгө бөлүнөт
Мазхаб, мужтахид, фикх
Мужтахид
Бидат деген эмне?
 Ыйман маалыматтары
 Пайгамбарыбыз
 Динибиз жана бузук ишенимдер
 Курани карим
 Жалгыз Куран дегендер
 Меал жана тафсир окуу
 Ойдон чыгарылган хадис болобу
 Мазхаб, мазхабсыздык
 Сүннөт-бидат
 Асхабы кирам
 Олуяны таануу
 Гусул-хайз-даарат-намаз
 Орозо жана Рамазан
 Зекет, ушур жана садака
 Ажылык
 Курмандык жана адак
 Соода-сатык
 Халал жана харамдар
 Сыйкыр, куру ишенимдер
 Шиилик
 Ваххабилик
 Адеп-ахлак
 Нике жана үй-бүлө
 Жоолук жана сатри аврат
 Пайгамбарлар, аалымдар
 Диний ырлар, илахилер
 Сухбаттар
 Ибреттүү окуялар
 Дубалар жана маанилери
 Ыйык күн жана түндөр
 Башкаруучулук
 Кошумча темалар

Жаман бирөөнө жакшылык кылынганда

Даанышман заттар мындай дешкен:

Жакшылык кылган адам жакшылык көрөт. Бирок, жаман кишиге жакшылык кылган адам андан жамандык көрөт. Себеби, анын табияты ошондой. Пайгамбарыбыз алейхиссалам: «Жакшылык кылган кишиңердин жамандыгынан сактангыла», - деген.

Ислам аалымдары бул хадиси шарифте бардык адамдарга кылынган жакшылык тууралуу эмес жаман адамга кылынган жакшылык тууралуу айтышкан. Жаман кишиге жакшылык кыла турган болсоңор ар качан андан сактангыла, корккула дегенди түшүндүрөт. Эгер дээри, түпкүрү, мүнөзү бузук киши болсо дүнүйөнү жакшы көргөн, акчага берилген киши болсо ага кылынган ар жакшылыктын акырында көп кыйынчылык тартабыз. Ал эми эгер адам жакшы болсо ага жакшылык кылуунун зыяны жок, кала берсе, абдан жакшы болот. Бирок, кишинин дээри, түпкүрү, мүнөзү бузук болсо мажбур болуп ага бир жакшылык кылган болсок, андан келе турчу зыяндардан өзүбүздү сакташыбыз керек.

Ылайык эмес кишилерге кылган жакшылыктан, сиңирген эмгектен улам көп кыйынчылык тартабыз. Ылайык болуп же болбоо иштин ичине пайда аралашкан кезде белгилүү болот. Өз пайдасын жогору кармаган адам динибизге кызмат кылууга ылайык эмес. Себеби, кызмат пайда күтүү үчүн эмес бири-бирине пайдасын тийгизүү үчүн болот. Асхабы кирам өз пайдасын о йлоо бул жерде турсун, жандарын, малы-мүлкүн курман кылышты жана кайра кайтып келбөө үчүн бүткүл дүйнөгө тарашты. Курани каримде мындай мааниде буюрулууда: «Ар ким өзүнө ылайык болгон ишти кылат.»

Бир кезде көзачыктардын сунушу менен Фараон бардык эркек наристелердин өлтүрүлүүсү үчүн буйрук берет. Ошол учурда эки Муса дүнүйөгө келет. Аттарын Муса деп коюшат. Бирок, бири өлүмдөн коркуп баланы таштап качат. Аллаху таала бул баланы багып, чоңойтуусу үчүн Жабраил алейхиссаламды милдеттендирет. Экинчи Мусаны дагы энеси «Балким ушундайча кутулаар» деп сандыктын ичине салып дайрага таштайт. Ал агып отуруп Фараондун сарайынын эшигине келет. Фараондун аялынын кайтпас тилеги менен сарайдын ичине баланы алышат. Бирөө Фараондун тамагын жейт, экинчиси Жабраил алейхиссалам аркылуу Жаннат тамагын жейт. Сарайда Фараондун тамагын жеп чоңойгон Муса алейхиссаламдын Пайгамбар болгондугу көрүлөт. Үңкүрдө Жабраил алейхиссалам багып чоңойткон Муса болсо Самири болот, Муса алейхиссаламга каршы чыгат, динсиз болот. Тих чөлүндө адамдардан жыйналган алтындарды ээритип, булардан музоонун айкелин жасап «Мусанын илахы (Кудайы) ушул. Буга сыйынгыла!» деген мунафык киши болуп чыгат. Себеби, дээри, түбү бузук эле.



Тамакты аз жештин пайдалары

1. Дене кубаттанат.

2. Көңүл нурданат.

3. Унутчаак болбойт.

4. Тиричилик, күн көрүү оңой болот.

5. Жасаган жумуштан ырахат алат.

6. Аллаху тааланы көп зикир кылган болот.

7. Акыретти тафаккур кылат (ойлонот).

8. Ибадаттарынан алган ырахаты артат

9. Бардык нерседе ийгиликтүү болот.

10. Эсеби жеңил болот.

Хадиси шарифте: "Жакшылыктардын башы - ачкалык. Жамандыктардын башы - токтук”, - деп билдирилди. Ачкалык канча көп болсо тамактын даамы ошончо артат. Токтук - унутчаактыкка себеп болот. Көңүлдү сокур кылат, ичкиликтер сыяктуу канды бузат. Ачкалык – акылды тазалайт, көңүлдү нурдантат.

Хадиси шарифтерде дагы айтылды: "Адамдын көңүлү талаадагы эгин сыяктуу. Тамак болсо жамгыр сыяктуу. Ашыкча суу эгинди курутканы сыяктуу ашыкча тамак дагы көңүлдү өлтүрөт”.Бир хадиси шарифте: "Көп жегенди жана көп ичкенди Аллаху таала жактырбайт”, - деп айтылды. Көп жеш – оорулардын башы, аз жеш [б.а., диета кармоо] дарылардын башы болуп саналат.

Ашказандын үчтөн бирин тамактарга, үчтөн бирин сууга бөлүш керек. Үчтөн бирин болсо абага бөлүү, б.а., бош болуусу эң минимум даража болуп саналат. Эң жакшы даража болсо аз жеш жана аз уктоо.

Суроо: Көп тамактануу дегенди кандай түшүнүүгө болот? Тойгонго чейин жешпи же көп жешпи?

ЖООП

Имам Раббани хазреттери: «Тасаввуф бул аз жеп, аз ичүү эмес. Ар кимдин адалдан таап, тойгончо жеши керек», - деп буюрууда. Шах Накшибанд хазреттери болсо: «Бир нерсе жеш ачка калуудан жакшы», - деп буюрган.

Аз жеш албетте жакшы. Аз жеш тойо электе дасторкондон туруу жана курсак ачмайынча дасторконго отурбоо болуп саналат. Болбосо аз жеш дегендик ачка калуу дегенди түшүндүрбөйт.

Имам Раббани хазреттери мындай деген: «Адамдар риязат чегүү дегенди ачкалык тартуу жана нафил орозо кармоо деп түшүнүштү. Бирок, динибиз буйрук кылганчалык тамак жегенге көңүл бөлүү миңдеген жылдар бою нафил орозо кармоодон да кыйын жана андан да пайладуу. Бир кишинин алдына даамдуу, таттуу тамактар коюлса, ал киши табити тартып баарын жегиси келип турса дагы динибиз буйрук кылган өлчөмүн жеп, артыгынан баш тартуусу өтө оор риязат жана башка риязаттардан да жогору.» (Менакыб Ахмедиййа, Х.С.Васикалары)

Мухаммед Масум хазреттери да мындай деген: «Жеп-ичүүдө орто жолду сактоо керек. Кишини шалдырата турганчалык көп жебөө керек. Ибадат кыла албай турганчалык да ачкалык чекпөө керек. Олуянын улууларынан Шах Накшибанд хазреттери: «Жакшы жеп, жакшы иште», - деп буюрду. Ибадат жана жакшылык кылууга жардамчы болгон бардык нерсе жакшы жана мубарек. Буларды азайткандарга болсо тыюу салынган.» (2/110)

Термин:

Риязат – напсинин каалагандарын орундабоо


 


 
    
Диний маалымат изде:

Имсак  
Күн  
Бешим  
Асыр  
Шам  
Куптан  


Имсак убактысы: Бул төрт мазхабда тең (шарий түндүн) акыры болуп эсептелет. Б.а. (Фажр-и садык) деп аталган асмандагы агаруунун чыгыштагы уфк-и захирий (көрүнгөн горизонт) сызыгынын бир чекитте көрүлүүсү. Орозо ушул убакытта башталат. Фажри садык убактысынын бийиктиги төрт мазхабда да 19 градус.
free counters
Сайтыбыздагы маалыматтар бардык адамдардын пайдалануулары үчүн даярдалган.
Түп нускасын өзгөртпөө шарты менен уруксат албастан эле маалыматтардан пайдаланууга болот.
Баштапкы бет катары   |    Сактап кой   |    Биз менен байланыш   |    RSS   |   Paylaş Бөлүш